Игә белгән икмәк ашар

Үткән шимбәдә Казанның "Баскет-холл" спорт комплексында "Уңыш бәйрәме" үткәрелде. Республика "Уңыш бәйрәме"нә бу кадәр халыкның җыелганы юк иде әле. Мәһабәт спорт комплексы иртәдән үк шау-гөр килеп торды. Зурдан кубып бәйрәм итәрлек эшләр дә, телгә алып сөйләрлек, горурланырлык уңышлар да бар. Республика авыл хезмәтчәннәре ил алдында йөзләренә кызыллык китермәделәр. Татарстан элек-электән икмәкле төбәк булып санала. Безнең халык җирдә эшләргә ярата, икмәкнең кадерен белә, игеннәр каерылып уңсын, келәтләр ашлык белән тулсын өчен кырда бил бөгә. Шуңа да 2003 елда республика басуларында барлык авыл хуҗалыгы культураларыннан югары уңыш үстерелде. Татарстан быел иген уңышы, ашлыкның тулай җыемы буенча Россиядә иң алдынгы урынга чыкты.

Бәйрәм тантанасында вакытлыча сайлау алды ялында булган "Бердәм Россия" партиясенең югары советы рәистәше Минтимер Шәймиев шушы уңайдан Татарстан Министрлар Кабинеты, Дәүләт Советы һәм үзе исеменнән "Уңыш бәйрәме"ндә катнашучыларны, зур җиңүгә өлеш керткән барлык игенчеләрне, республика Авыл хуҗалыгы һәм азык-төлек министрлыгы, эшкәртү, әзерләү, транспорт оешмалары, 2003 ел урагын үткәрүдә актив катнашкан башка тармак хезмәткәрләрен, шулай ук терлекчеләрне кайнар котлады. Ул чыгышын дәвам итеп болай диде:

- Татарстан өч ел рәттән 5 миллион тоннадан артык ашлык җыеп ала. Республика үзен җитәрлек күләмдә икмәк, фураж белән тәэмин итте. Бу - киеренке хезмәт нәтиҗәсе, бу - күпмилләтле республикабыз халкының зур җиңүе. Бу авыл эшчәннәренең һөнәри осталыгы үсүен күрсәтә. Миллионнан артык Татарстан халкының яшәү рәвеше авыл хуҗалыгы белән бәйле. Шуның өчен дә аның үсешен тәэмин итү һәрвакыт өстенлекле юнәлешләрнең берсе булды. Шуны әйтү дә җитә, соңгы дүрт елда 7 миллиардтан артык сумга техника һәм җиһазлар алынды. Быел гына да минераль ашламалар, үсемлекләрне саклау чаралары сатып алу өчен 1 миллиард сумнан күбрәк акча тотылды.

Минтимер Шәймиев Татарстан калачына аеруча зур өлеш керткән районнарның, авыл хуҗалыгы предприятиеләренең исемнәрен атый. Аннары сүзен болай дип дәвам итте: "Бөртекле культуралардан югары уңыш җыеп алу белән бергә, бәрәңгедән, яшелчәдән, шикәр чөгендереннән яхшы уңыш үстерелде. Республика хуҗалыклары 1 миллион тонна шикәр чөгендере тапшырды. Терлекчелек тә тотрыклы үсеш юлыннан бара. Терлекчелек продукциясе җитештерү быел, үткән белән чагыштырганда, 8 процентка артачак. 1,5 миллион тоннадан күбрәк сөт җитештереләчәк. Кошчылык тармагында да, азык һәм эшкәртү промышленносте предприятиеләре эшендә дә уңай үзгәрешләр бар".

Болар барысы да меңләгән комбайнчылар, тракторчылар, шоферлар, терлекчеләр, бөтен авыл эшчәннәренең авыр, тырыш хезмәте җимеше. Авылга инвесторларның килүе дә эшкә этәргеч бирде. Алар авыл хуҗалыгын техника белән тәэмин итү, хезмәт җитештерүчәнлеген күтәрү, авылның социаль йөзен үзгәртү буенча зур эш алып баралар. Минтимер Шәймиев аларның эшчәнлегенә югары бәя бирде.

"Кызыл Шәрык", "Татфондбанк", "Татэнерго", "Таттрансгаз", "Кулон", "Химокам", "Түбән Кама Нефтехим" кебек инвесторлар, - диде ул, - безнең тормышыбызда мөһим роль уйный бара. Бигрәк тә "Татфондбанк" тәҗрибәсе игътибарга лаек. Түбән Кама районында шушы банк ярдәме белән кул көче кулланмыйча 3 мең гектарда шикәр чөгендере игелде. Гектардан 315 центнер уңыш үстерелде, 100 мең тоннага якын шикәр чөгендере җыеп алынды.

Аннары бәйрәм тантанасының кунагы - Россия Премьер-министры урынбасары, авыл хуҗалыгы министры Алексей Гордеев сүз алды.

- Татарстан, - диде ул, - ашлык җитештерүдә Россия Федерациясендә лидер булып тора. Ил табынына зур өлеш керткән республика авыл хуҗалыгы эшчәннәрен уңышлар белән чын күңелдән котлыйм һәм аларга тирән рәхмәтемне җиткерәм. Без продукция җитештерү темпын киметмәгән төбәкләргә аеруча рәхмәтле. Ә 2004 елда алда тагын да зур эшләр тора. Яңа технологияләр куллану, тотрыклы бәяләр булуына ирешү, җитештерүне арттыру, авылда социаль өлкәдә ныклы сәясәт үткәрү өчен шактый тырышлык куярга туры киләчәк. Хәзер бердәм яңа салым системасы кертелә. Авыл хезмәтчәннәре елга бер тапкыр табыштан 6 процент салым түләячәк. Басуларда, фермаларда хезмәт куйган игенчеләргә, терлекчеләргә, район башлыкларына, республика җитәкчелегенә тагын бер тапкыр рәхмәт әйтәсем килә. Киләсе елда да эшләрегез уң булсын!

Алексей Гордеев агропромышленность комплексын үстерүгә зур өлеш керткән җитәкчеләргә бүләкләр тапшырды. Минтимер Шәймиев Россия Федерациясе авыл хуҗалыгы министрлыгының Алтын медале, Татарстан авыл хуҗалыгы һәм азык-төлек министры Марат Әхмәтов Көмеш медаль белән бүләкләнде. Шулай ук авыл хуҗалыгын үстерүдәге хезмәтләре өчен бер төркем хезмәткәрләргә Россия Федерациясенең мактаулы исемнәрен бирү турында Грамоталар, Россия авыл хуҗалыгы министрлыгының Мактау грамоталары тапшырылды. Алар арасында Нурлат районы хакимияте башлыгы Фатыйх Сибагатуллин, Казан дәүләт авыл хуҗалыгы академиясе ректоры Җәүдәт Фәйзрахманов, "Казан ит комбинаты" акционерлык җәмгыяте генераль директоры Ринат Гайзатуллин, Буа районының "Коммуна" авыл хуҗалыгы кооперативы Рәисе Җәүдәт Хөсәенов, Балык Бистәсе районының "Масловский" акционерлык җәмгыяте комбайнчысы Ринат Сәйфуллин да бар.

Шуннан соң "Уңыш бәйрәме"ндә алдынгыларның алдынгыларын хөрмәтләү тантанасы башланды. Иң элек сәхнә түренә 2003 ел урагында иң яхшы нәтиҗәләргә ирешкән районнарның хакимият башлыклары, авыл хуҗалыгы һәм азык-төлек идарәләре начальниклары күтәрелде, һәр гектардан уртача 51,9 центнер уңыш алган Нурлат районы, ашлыкның тулай җыемын 219,2 мең тонна җиткергән Буа районы, шулай ук Арча, Азнакай, Актаныш, Чирмешән, Балтач, Чүпрәле, Алабуга, Саба, Теләче һәм башка кайбер районнарның җитәкчеләренә зур хөрмәт күрсәтелде.

Районнарга бүләккә "МТЗ -1221" тракторлары бирелде.

Әлбәттә, көч түкми генә иген үсми. Кайбер хуҗалыклар гектардан 70 центнер, 60 ар, 50 шәр центнер уңыш җыеп алдылар, аерым коллективлар ашлыкның тулай җыемын да шактый арттырдылар. Биектау районының "Бөреле" нәсел заводы, мәсәлән, 36114 тонна ашлык җитештергән. Әлегә республикада бер генә хуҗалыкның да мондый күрсәткечкә ирешкәне юк. Балык Бистәсе районының "Масловский" җаваплылыгы чикләнгән җәмгыяте бер гектардан 77,5 центнер, Шәймәрданов исемендәге колхоз (Актаныш районы) - 76,1, "Синдряков" авыл хуҗалыгы кооперативы (Нурлат) 70,9 центнер, "Татарстан" (Балтач) - 64,6, "Урсай" (Азнакай) - 62,1, "Цильна" күмәк хуҗалыгы (Чүпрәле) - 63, "Коммуна" (Буа) - 60,5, Нурлат районының "Сөлчә" авыл хуҗалыгы кооперативы 79,9 ар центнер уңыш җыеп алган. Республиканың йөзек кашы булырдай авыл хуҗалыгы предприятиеләре җитәкчеләренең олы хезмәте билгеләп үтелде. Аларга Рәхмәт хаты, Бәллүр кубок, Татарстан авыл хуҗалыгы һәм азык-төлек министрлыгының Дипломы һәм акчалата премия тапшырылды.

Билгеле, иген игүнең авыр йөге меңләгән комбайнчылар, тракторчылар, шоферлар җилкәсенә төшә. Шушы бәйрәм көнне аларның иң лаеклыларына олы рәхмәт сүзләре әйтелде. Берничә ел инде республикада атаклы комбайнчы Рифкат Кәлимуллин призына конкурс үткәрелә. Быел да 15 комбайнчы аның исемендәге Истәлек кубогы, акчалата премия белән бүләкләнде. Аларның дүртесе 4000 тоннадан артык ашлык суктырып алды.

Урып-җыю белән бергә, башка авыл хуҗалыгы эшләрендә катнашкан механизаторлар да игътибарсыз калмады. Алар арасында иңтәҗрибәлесе Александр Карсаков. Ул Чүпрәле районының Бауман исемендәге күмәк хуҗалыгыннан. Александр Петрович 51 ел трактор йөртә.

"Уңыш бәйрәме"нә быел беренче тапкыр терлекчеләр чакырылды. Бу тармакта югары күрсәткечләргә ирешкән районнар, авыл хуҗалыгы предприятиеләре, терлекчеләр тантананың шулай ук иң хөрмәтле кешеләре булды. Балтач районы терлекчелек буенча абсолют җиңүче дип табылды. Монда тугыз айда һәр сыердан 4088 килограмм сөт савып алынган. Ә Ленин исемендәге авыл хуҗалыгы кооперативында ул 5389 килограмм тәшкил иткән. Әтнәлеләр дә - сөт җитештерүнең нәтиҗәлелеген күтәрүдә алдынгылар сафында. Түбән Кама районының "Химокам-Агро", Биектау районының "Урак һәм Чүкеч" җаваплылыгы чикләнгән җәмгыятьләре, Кукмара районының Вахитов исемендәге авыл хуҗалыгы кооперативы, Алексеевск районының "Родина" күмәк хуҗалыгы, Әтнә районының Ленин исемендәге кооперативы һәр сыердан уртача савым һәм сөтнең тул ай җыемы буенча югары нәтиҗәләргә ирешкән хуҗалыклар буларак билгеләп үтелде. Вахитов исемендәге кооперативтан Рая Капитонова белән Маргарита Юдина тугыз айда һәр сыердан 284,7 тонна сөт җитештергән. Бу - һәр сыердан 7117 килограмм сөт савып алынган, дигән сүз.

"Уңыш бәйрәме"ндә тагын бер терлекче - Актаныш районының Шәймәрданов исемендәге колхозыннан Илиза Нәҗмиева да катнашты. Ул 219,9 тонна сөт савып алган, һәр сыердан савымны 6664 килограммга җиткергән.

Авыл хуҗалыгы алдынгыларына бүләкләрне Татарстан Премьер-министры Рөстәм Миңнеханов, Премьер-министр урынбасары-авыл хуҗалыгы һәм азык-төлек министры Марат Әхмәтов тапшырды.

Бәйрәм тәмам. Эшлисе эшләр байтак әле. Татарстан игенчесе алга таба да югары уңыш үстереп, һәркайсыбызны табын муллыгы белән куандырыр. Игә белән икмәк ашар, диләр. Келәтләребез гел ашлык белән тулып торсын!

"Уңыш бәйрәме"ндә Татарстан Дәүләт Советы рәисе Фәрит Мөхәммәтшин, Президент аппараты, Министрлар Кабинеты хезмәткәрләре, республиканың агропромышленность комплексы предприятиеләре җитәкчеләре, авыл хуҗалыгы производствосы ветераннары, галимнәр катнашты.