Тәтештә өй туйлары

19 август көнне Татарстан Президенты Минтимер Шәймиев Тәтеш районында булды. Республика башлыгы катнашында үткәрелгән тантаналы чаралар, бигрәк тә Пролей-Каша авылында мәдәният-мәгърифәт комплексын, район халыкны социаль тәэмин итү үзәгенең яңа бинасын (монда гаиләгә һәм балаларга социаль ярдәм бүлеге һәм социаль ашханә урнашкан) ачу район халкы өчен күптән көтелгән бәйрәм булды.

Пролей-Каша авылындагы элеккеге иске мәктәпкә 103 ел Иске мәктәп дигәне дә элеккеге чиркәү-мәхәллә мәктәбен үзгәртеп корган бина булган. Монысы исә - 108 балага исәпләнгән төп гомуми белем бирү мәктәбе (искечә әйткәндә, тугыз еллык мәктәп). Бу ике катлы кирпеч бина - бер үк вакытта балалар бакчасы медицина пункты, китапханә, спортзалы булган мәдәният йорты җирле үзидарә Советы һәм мәктәп тә. ”Әгәр әлеге биналарны аерым төзесәк, бу төзелешләр 30 миллионга төшәр иде, болай 17 миллион сумга гына төште”, - диде безгә төзелешнең заказчысы “Татглавинвестстрой” идарәсе җитәкчесе Рим Халитов.

Бинаны райондагы "Строй-инвест” күчмә колоннасы төзегән Федераль казнадан да, республика казнасыннан да өлеш кергән төзелешкә. Аңлашыла ки, район өчен зур бүләк бу. Президент яңа мәктәпкә компьютер классы бүләк итте.

Әлеге уңайдан һәм гомумән сәфәргә йомгак ясап, Татарстан Президенты Минтимер Шәймиев журналистлар алдында тәэсирләре белән уртаклашты:
- Республикабызда 2506 мәктәп бар Шуларның 9 процентын капиталь ремонтларга яки яңадан төзергә кирәк Россия Федерациясе күләмендә алганда бу зур сан түгел. Шуңа күрә мәктәпләребезнең хәле башка төбәкләр белән чагыштырганда күпкә яхшырак. Яшьләр авылда калсын, башка җирдәге кебек спорт белән шөгыльләнсен өчен, гомумән яшь буынның рухи таләпләрен канәгатьләндерү өчен шушындый үзәкләр төзергә кирәк. Киләчәктә дә шушы юнәлештә эшне дәвам итәчәкбез. Зур булмаган, кечкенә авыллар өчен халыкка социаль-рухи хезмәт күрсәтә торган объектларны бер бинага җыю отышлы. Биредә төрле милләт кешеләре - руслар, татарлар чуашлар, мордвалар тату тыныч яши. Бу - безнең горурлыгыбыз.

Без бүген социаль учреждение дә ачтык. Район, бигрәк тә шәһәр, социаль җәһәттә шактый катлаулы хәлдә Һәр өченче кеше пенсионер монда. Инвалидлар, аз керемлеләр, картлар яклауга, ярдәмгә мохтаҗ. Аларны яклау - дәүләт вазифасы. Киләчәктә социаль яклауга мохтаҗ булганнар тагын да азрак булсын иде. Моны эшләү дә дәүләт вазифасына керә. Ни кызганыч, яңадан-яңа картлар йортлары төзергә, балалары исән-сау булып та караучысыз калган картларны кайгыртырга туры килә. Җәмгыятьтә мондый күренеш булмасын иде дә бит.

Республика башлыгы урып-җыю барышына да тукталды. "Басулар чиста чүп үлән басып өлгерә алмас, дип уйлыйм. Әмма вакыт ашыктыра көннәр кыскара Әлегә районда игеннәрнең 20 проценты гына суктырылган, республикада инде бу күрсәткеч 30 процентка якынлашып килә. Кызганыч, һава шартлары әлегә тулы куәткә эшләргә мөмкинлек бирми", - диде ул.

М. Ш. Шәймиев сәфәр вакытында Тәтеш кебек кечкенә шәһәрләрнең үзгәртеп кору чорында авыр хәлдә калуына басым ясады. Бу гаҗәп тә түгел, чөнки ул чиста авыл хуҗалыгы районы, промышленность җитештерүе юк диярлек. Шуның өчен дә мондый төбәкләр республикабызның зур кайгыртуына мохтаҗ. Әйтик, нефть төбәкләрендә мәктәпләр салыйм дигәндә “Татнефть” берләшмәсе чыгымнарның 50 процентын күтәргән очраклар да байтак хәзер. Республикабызның мондый бүләгенә тәтешлеләр тырыш хезмәт белән җавап бирергә тиеш.

- Чуашлар - сабыр эшчән халык. Алар биредә республикадагы кебек, өченче урында тора. Бу җир әлеге халык өчен рухилык чыганагы Пролей-Каша да нигездә чуаш авылы. Инде биредә зур мәктәп салынды. Хәзер ул тулып торсын иде. Соңгы вакытта бала туу арта, никахлар күбәя, аерылышулар кими башлады. Димәк, халыкның киләчәккә өмете уянды. Күптән түгел генә булган халык санын алу исәбе дә шуны күрсәтә, - дип Татарстан Президенты республикабыздагы милләтара татулыкны ныгытырга сакларга чакырды.

Башкалабыздан читтәге кечкенә шәһәрләрдә яшәгән, нигездә игенчелек-терлекчелек белән шөгыльләнгән гади хезмәт кешеләренең социаль ихтыяҗларын кайгырту мисалы булды бу сәфәр.

Минтимер Шәймиевне сәфәр вакытында район хакимияте башлыгы Петр Чекмарев, ТР мәгариф министры Фарис Харисов, мәдәният министры Илдус Тарханов һәм социаль яклау министры Клавдия Новикова озатып йөрде.